knowledge and thought of Yarsan Region

  • Zrian Jazhny Mohammed Department of Sociology / College of Arts / Salahaddin University-Erbil
Keywords: Yarsan Region, Mahr, Zardasht and Zarvan, significant

Abstract

 Religion is the significant base of heritage, knowledge and thought of Yarsan Region. Yarsan is an ancient Kurdish Religion and is considered as an important part of Kurdish heritage. Its source goes back to the ancient religions such as Mahr, Zardasht and Zarvan which are dated to the era before Islam. The ancient holy texts of that religion were all written in Kurdish Goran dialect (annold Hawramani dialect).

in this thesis, we try to depend on old holy texts of Yarsan Religion which are acceptable by the majority of this religion followers.

we try to throw light on the bases and principles of Yarsan Religion which include unity of existence, God embodiment and regeneration. All these were touched on very limitedly by Yarsan believers themselves for different reasons

The researchers were incapable to prepare essential thesis in this aspect up to now. Therefore, Yarsan Religion shall remain  ambiguous to most of Kurdistan community.

References

1. سه‌ره‌نجام: كتێبی ئایینی پیرۆزی یارسان.
2. ته‌یب تاهیری: تاریخ و فه‌لسه‌فه‌ی سه‌ره‌نجام، چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات 2009.
3. حاجی نعمةالله‌ جه‌یحون ئابادی: شاهنامه‌ی حه‌قیقه‌ت، قسمه‌ت ئیرانشناسی، پاریس، لێكۆڵینه‌وه‌ی د. محمد موكری، پاریس 1250.
4. جه‌مال نه‌به‌ز: فه‌لسه‌فه‌و ڕامانی یارسانی له‌ فه‌رهه‌نگ و كۆمه‌ڵگای كورده‌واریدا، چاپخانه‌ی ناره‌ 2009.
5. د. گوڵموراد مرادی: نیگاهی گوزارا به‌ مێژووی فه‌لسه‌فه‌ی ئه‌هله‌ حه‌ق(یارسان)، سوید 1990.
6. كه‌ریم زه‌ند: ئایین و باوه‌ڕ له‌ كوردستاندا، چاپی یه‌كه‌م، سلێمانی 1971.
7. مارف خه‌زنه‌دار: مێژووی ئه‌ده‌بی كوردی، به‌رگی یه‌كه‌م، هه‌ولێر، ئاراس، 2010.
8. میهرداد ئیزه‌دی: چه‌رده‌ باسیك له‌ باره‌ی كوردانه‌وه‌، چاپخانه‌ی سه‌رده‌م 2006.
9. بۆره‌كه‌یی سدیق(سه‌فی زاده‌): كاكه‌ییه‌كان و ڕێ و ڕچه‌یان، چاپی یه‌كه‌م، وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیری 2001.
10. به‌همه‌نی هادی ڕه‌شید: په‌یامه‌ هه‌ورامان، چاپی دووه‌م، سلێمانی 2003.
11. مجید قاضی ره‌مزیاری: كۆكردنه‌وه‌ و نووسین، كرماشان، 1379.
12. سدیق بۆره‌كه‌یی،(سه‌فه‌ زاده‌): مێژووی وێژه‌ی كوردی، به‌رگی یه‌كه‌م، هه‌ولێر، ئاراس 2008
13. ئه‌یوب ڕۆسته‌م: لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی مێژوویی دینییه‌ تایبه‌ت به‌ كاكه‌ییه‌كان، مه‌ڵبه‌ندی ڕۆشنبیری هه‌ورامان، 2006.
14. ته‌یب تاهیری: زه‌بوری حه‌قیقه‌ت، كرماشان، 2013.
15. د. ڕه‌شاد میران: ڕه‌وشی ئایینی و نه‌ته‌وه‌یی له‌ كوردستاندا، چاپی سێیه‌م،2017.
16. ئه‌نوه‌ر قادر ئه‌حمه‌د: چه‌ند بابه‌تێكی كوردناسی، سوید، چاپی یه‌كه‌م، 1989.
17. نضام الدین عبدالظمد، ته‌فسیری گوڵشه‌ن، 2012.
18. قورئان، كتێبی ئایینه‌ ئیسلام، وه‌رگێرانی، محه‌مه‌د ظالح ابراهیمی.
19. قورئان، كتێبی ئایینه‌ ئیسلام، وه‌رگێرانی، هه‌ژار موكریانی.
20. سید محه‌مد حوسێنی: دیوانه‌ گه‌وره‌، كرماشامو 1382.
21. به‌همه‌نی هادی ڕه‌شید:په‌یامی هه‌ورامان، چاپی دووه‌م، سلیمانی، مه‌ڵبه‌ندی ڕۆشنبیری هه‌ورامان 2003.
22. د. گوڵموراد مورادی: ئۆله‌كانی جیهان، ،. ناسری ڕه‌زازی، هه‌ولێر، ئاراس، 2010.
23. فیلیپ كرینبرۆك- كریستییه‌ن ئالیسۆن، كولتوور و ناسنامه‌ی كورد، و. وریا ڕه‌حمانی، هه‌ولێر، ده‌زگای موكریانی 2008.
24. فه‌له‌كه‌دین كاكه‌یی: ئایینی یارسان، هه‌ولێر، 2011.
25. هه‌ژار موكریانی، فه‌رهه‌نگی هه‌مبانه‌ بۆریینه‌،تهران 1991.
26. محه‌مد حمه‌ باقی: میژووی مۆسیكی كوردی، چاپی سێیه‌م 2009.
27. د. كیومه‌رس عه‌زیزیمی: میژووی شیعه‌گه‌ری له‌ كوردستاندا، تاران، 2017.
28. حمه‌كه‌ریم محمود: كوردستان له‌ به‌رده‌م فتوحاتی ئیسلامیدا، سلێمانی، 2006.
29. گه‌رمیانی ئاسۆو ئامه‌د تیگریس: كورته‌ مێژووی كورد و كوردستان، سوید، 1992.
30. مینۆرسكی ڤلادمیر: بنچینه‌ی كورد و چه‌ند وتارێكی كوردناسی، سلێمانی، و، نه‌جاتی عه‌بدولڵا، مه‌كته‌بی بیر و وشیاری. 2006.
31. كومون فرانتس: نهێنیه‌كانی ئایینی میترایی، و، فه‌رهاد عه‌زیز خۆشناو، هه‌ولێر، موكریان 2008.
32. سیدحه‌سه‌نی ته‌قی زاده‌: مانی و دینه‌كه‌ی، چاپی یه‌كه‌م، هه‌ولێر، مناره‌، 2005.
33. تۆفیق وه‌هبی به‌گ: پاشماوه‌ی ئاینی میترایی، و، شێخ بورهان به‌رزنجی، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕۆشنبیری 2010.
34. ن ئیڤانۆڤا: پێڕه‌وانی ڕاستی، یارانی كوردستان( ئه‌هلی حه‌ق)، و، ئاسۆ كه‌ریم، هه‌ولێر، 2003.
Published
2018-09-10
How to Cite
1.
Mohammed Z. knowledge and thought of Yarsan Region. JAHS [Internet]. 10Sep.2018 [cited 10Dec.2019];22(4):112 -3. Available from: http://zancojournals.su.edu.krd/index.php/JAHS/article/view/1809
Section
Articles