تقابل عقل و عشق در مثنوی مم و زین

  • پ.ی.د. جيهاد شوكري رشيد

Abstract

چکیده
       هر یک از مفهوم عشق (بینش شهودی و کلی نگر/ پیش رونده) و عقل (بینش استدلالی و سطحی نگر/ بازدارنده) از جمله موتیف­های مهم و پارادیم­های فکری احمد خانی هستند که ارتباط این دو، نقش مهمی در شکل گیری مکاتب و اندیشه های عرفانی داشته است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به رابطة میان عشق و عقل، با تکیه بر جریانات و گزاره­های متنی موجود در اثر مثنوی مم و زین به رشته تحلیل و تحریر در آمده است. ضمن بررسی دلالت­های موجود در متن، سعی شده که به اثبات برساند که عمده نظریات خانی در بیان طریق عشق ورزی، مبتنی بر مکتب عرفانی بوده است. احمد خانی در اثر خود، مم یا عاشق سالک را به دوری از عقل جزئی­نگر و مصلحت اندیش دعوت می­کند زیرا به باور وی تنها از طریق عشق ورزی و یکی شدن می توان به حقیقتی رسید که وصال آن مطلوب است. دلالت های موجود در مثنوی مم و زین بیانگر آن است که احمد خانی عشق را از جهان معنی می داند و تنها راه وصال سالک را، غرق شدن در دریای حقیقت و دوری جستن از تمامی حالات هوشیاری می­پندارد و راه رسیدن به حقیقت را با عشق هموار می کند و برداشت های عقلانی را از درک آن عاجز می­داند.
Published
May 15, 2018
How to Cite
رشيد, پ.ی.د. جيهاد شوكري. تقابل عقل و عشق در مثنوی مم و زین. Journal of Humanity Sciences, [S.l.], v. 22, n. 3, p. 262 - 281, may 2018. ISSN 2412-396X. Available at: <http://zancojournals.su.edu.krd/index.php?journal=JAHS&page=article&op=view&path%5B%5D=2262>. Date accessed: 25 june 2018. doi: http://dx.doi.org/10.21271/zjhs.22.3.15.
Section
Articles