Central newspapers of the main parties in Kurdistan for the years (1975-1991) (ICP) (PDK) (PUK) as example

Central newspapers of the main parties in Kurdistan for the years (1975-1991)

  • Azad ubed Salh College of Arts /University of Salah al-ddin - Erbil
  • arazu yousf Hasan College of Arts / University of Salahaddin - Erbil

Abstract

 

Abstract

             Doing a research on the history of Kurds media aspects is very helpful to rewrite Kurds history .but working on history of Kurds media needs to get more details and evidences.

         There are three main organic of Kurds political parties that have been choosing to work on it while(1975-1991) .this research is containing preface and three main parties .  The first parties is emphasizing on the newsletter of  Iraqi  communist party – Kurds branch.

         Second the middle organic of Kurdistan democratic party. Thirdthe middle organic patriotic union Kurdistan.

       There is no a Kurds national archive office  to keep the whole Kurds documents , evidences ,  newspapers and magazines that is why Kurds researchers  are facing a difficult    situation to get them and doing research on them .

         That is undeniable the duty of researchers are really difficult to do are research without having any archives and also it is hard for researchers to deal with a bad situation particularly

                                               

                

References

سەرچاوە كوردییەكان
1 _ئینسكلۆپیدیاییەكێتی نیشتمانی كوردستان، چ1 ، لە بڵاوكراوەكانی ئەكادیمیای هۆشیاری و پێگەیاندنی كادیران ، دوزگای چاپ و پەخشی حەمدی ، سلێمانی ،2013
2_ئیسماعیل، ئەرسەلان بایز ، رۆژانی سەخت ، بەشی دووەم ، چاپخانەی روون ، سلێمانی ، 2005 ، ل94 .
3_ ئەحمەد ، ئامانج حەسەن، برایم ئەحمەد ڕۆڵی لە بزاڤی ڕزگاریخوازی كوردی و ڕووناكبیری گەلی كوردا ، چاپخانەی ڕەنج ، سلێمانی ، 2009
4_ئەحمەد، نەوزاد عەلی, هونەرەكانی ئەدەب لە ڕۆژنامەگەریی نهێنی كوردیدا 1961- 1991، بڵاوكراوەكانی كتێبی ڕووناكبیری، سلێمانی ، 2005.
5_ ئەحمەد،نەوزاد عەلی، بەرەو سەرەتا، چ 1 ، لە بلاوكراوەكانی چاپەمەنی زاموا ، سلێمانی ، 1998، ل27.
6_ئەحمەد،نەوزاد عەلی، ڕابەری رۆژنامەگەریی نهێنی كوردی 1923- 1961 ، وەزارەتی رۆشنبیری ، سلێمانی ، 2004.
7_ ئەحمەد،نەوزاد عەلی، رۆژنامە لە كتێبدا ، بەرگییەكەم، 2004.
8_ئەحمەد، نەوزاد عەلی، ڕابەریڕۆژنامەگەریی نهێنی یەكێتی نیشتمانی كوردستان 1975 -1991، بڵاوكراوەی مەكتەبی سیاسییەكێتی نیشتمانیكوردستان ، سلێمانی ، 2013
9_ئەسەسەرد، فەرید ، پێشەكی ئەكادیمیای هۆشیاری و پێگەیاندنی كادیران، "كۆمەڵە" ، خولی یەكەم ، ژ (1- 9) ، پایزی 1978- زستانی 1981، بڵاوكراوەكانی بنكەی ژین و ئەكادیمیای هۆشیاری و پێگەیاندنی كادیران ، سلێمانی ، 2012
10-_ئەنوەر ، عەبدوڵڵا (سمكۆ)، ڕۆژنامەوانی كوردی شاری هەولێر (1935 – 1975) , چ 1، چاپخانەیڕۆژهەڵات، هەولێر، 2013, ل172-219.
11_ تروسكەیەك لە شەوە زەنگدا گێرانەوەی مێژووی شۆڕشێك، ئامادەكردن و كۆكردنەوەی محمد مێرگە سۆری ، چ1 ، بلاوكراوەكانی ئەكادیمیای هۆشیاری و پێگەیاندنی كادیران ، سلێمانی ، 2013.
12_تەنیا، ئیسماعیل, بیبلۆگرافیای ڕۆژنامەگەریی نهێنی (1975 – 1993) ، هەولێر ، 1998 ، ل5.
13_ جەبار جەباری، سەرجەمی بەرهەمە ڕۆژنامەنووسینەكانی جەبارجەباری، ئامادەكردنی عەبدوڵڵا زەنگەنە، بڵاوكراوەی سەندیگای ڕۆژنامەنووسانی كوردستان ، هەولێر ، 2010
14_رسول، فاتح ، چەند لاپەڕەیەك لە خەباتی گەلی كوردمان - ڕووداو بەڵگەنامە 1980- 1981 ، بەرگی دووەم ، چ 1، سوید ، 1992
15_ رۆژنامەگەری یەكێتی نیشتمانی لەقۆناغی نوێ نهێنی و شۆڕشدا ، كۆكردنەوەی نەوزاد عەلی ئەحمەد ، " چوار رۆژنامە لە چوار مەڵبەند " ، ج ، سلێمانی ، 2012 ،
16_ ساڵح ، سدیق، محەمەدی شاپەسندی ، چاپخانەی شڤان، سلێمانی، 2007، ل56- 61.
17_ساڵح، ئازاد عوبێد, كاریگەریی شۆڕشی ئەیلوول لەسەر پێشخستنی رۆژنامەوانی كوردی 1961- 1975 ، چاپخانەی رۆشنبیری ، هەولێر ، 2007.
18-_ مستەفا، نەوشێروان، پەنجەكانیەكتر ئەشكێنن دیوی ناوەوەی رووداوەكانی كوردستانی هێراق 1979-1983. (بێ شوێن )، 1997.
19_مستەفا، نەوشێروان، لەكەناری دانوبەوە بۆ خرێ ناوزەنگ دیوی ناوەوەیڕووداوەكانی كوردستانی عێراق 1975-1978، (بێ شوێن) ، (بێ ساڵ ).
20_جاف،وریا, مێژووی رۆژنامەگەریی پارتی دیموكراتی كوردستان1946-1996، چ1، بڵاوكراوەی مەكتەبی ناوەندی پارتی , چاپخانەی خەبات ، دهۆك , 1996 .
21_عەبدولكەریم، سەلام، ژیانی سیاسی لە باشووری كوردستان 1975-1991 سەرهەڵدانی ڕەوتی سۆسیالستی و دروستبوونی سۆسیالستی كوردستان وەك نموونە ، چ1 ، چاپخانەی چوارچرا ، 2011.
سەرچاوە عەرەبیەكان
23_فائقبطى ، الموسوعة الصحفية العراقية ، ط1 ، بيروت ،2010 .
24_ العجلى شمران , الخريطة السياسية للمعارضة العراق ،ط1 ، دار الحكمة ،لندن ،2000.
25_ الخرسان صلاح , صفحات من تاريخ العراق السياسى الحديث "الحركة الماركسية 1920- 1990 " ط 1 ، موسسة العارف للمطبوعات ، بيروت ،2001
26_ شاوەیس رزگار نوری، رزگارى ثم خەبات لسان الحزب الديموقراطى الكردستان 1946- 1998 ، من منشورات برايةتى – خةبات ، 1998.
-رۆژنامەو گۆڤارەكان :
بە زمانی كوردی
27_ئەحمەد، نەوزاد عەلی ، كۆمەڵە ئۆرگانی كۆمەڵەی رنجدەرانی كوردستان ، " رۆژنامەنووس" ، ژ(20) ، بەهاری 2010 .
28_ئەحمەد، نەوزاد عەلی ، كوردایەتی سەرەتا ناوەرۆك كۆتايی ، " رۆژنامە نووس " ، ژ(5)، بەهاری 2005.
29_ باوكی شانوو، ژمارەی(2)ی ڕێبازی نوێ و دوو مێژووی جیاواز، "ڕۆژنامەنووس"، ژ(17)، هاوینی 2009.
30_بەڕێوەبەری نووسین ، ماڵئاوایی سێ قەڵەمی بواری ڕۆژنامەوانی،"ڕۆژنامەنووس"، ژ(31)، پایزی2013.
31_ توفیق ،فەتاح, لە پێشوازی سەد ساڵەی ڕۆژنامەگەریی كوردی دا ،"ڕێگای كوردستان"، ژ(294)، 25/3/1998.
32_ توفیق ، فەتاح ، لە ساڵڕۆژی دەرچوونی ڕۆژنامەی ئازادی دا ، "ڕێگای كوردستان", ژ(299), 6/5/ 1998 .
33_تۆفیق سەلیم ، خەباتی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن لە شاخ ، "خازر"، "گۆڤار"، بەردەڕەش، ژ"37" ، تەموزی 2010.
34_ ساڵح، ئازاد عوبێد ، ژیان و تێكۆشانی مەلا شەریف ڕەنگەڕێژانی ، "گۆڤاری ئەكادیمیای كوردی "، هەولێر ، ژمارە ( 22) ، 2012،
35_ساڵح ، ئازاد عوبێد ، فەرهەنگی ڕۆژنامە نووسانی كۆچكردووی كورد " رۆژنامەڤانی " ، "گۆڤار " ، هەولێر ، ژ(3) ، كانوونییەكەمی 2000.
36_ رەسول، فاتح, شكۆداربێ‌ 31ی تەمووز ڕۆژی ڕۆژنامەگەری شیوعی لە عێراقدا،"ڕێگای كوردستان"، ژ(311)، 29/5/1998.
37_ "ڕێبازی نوێ" ، "ڕۆژنامە" ، ژ(1) ، ساڵی یەكەم ، كانوونی دووەمی 1976.
38_زەنگەنەعەبدوڵڵا، دادگایی كردنی خەبات – یەكەمین ڕۆژنامەی سیاسیی كوردی، بەشی دووەم، "ڕۆژنامەڤانی"، ژ(3)، كۆتایی كانوونییەكەم ، 2000، هەولێر.
39_ دۆسیەی تایبەت بە ئاڵای شۆڕشەوە ، " k21 "، بەشییەكەم ، ژ(18-19) ، ئەیلوولی 2013.
40-_ دیمانە حەمید بەدرخان و ڕەسول بەختیار،" ڕۆژنامەنووس"، ژ(29 – 30)، بەهاری 2013
41_ دەباغ جەلال , چاوگێرانێك بە مێژووی ڕۆژنامەگەریی كوردی حزبی شیوعی دا , "ڕۆژنامەڤانی" , "گۆڤار" , ژ(2)، ئابی 2000 .
42_خەبات " ڕۆژنامە"، ژ" 536 " ، ئاداری 1976.
43_جامباز ، تاریق –حەسەن، غازی ، ڕۆژنامەگەری پاشكۆ، "ڕۆژنامەڤانی"، ژ(1)، 22نیسانی ، 2000، هەولێر .
44_عەلی، غەمبار تەیب ، لێكۆڵینەوەیەكی مێژووی لە بارەی مێژووی چاپخانە كوردییەكان تا ساڵی 1991، "ڕۆژنامەنووس"، ژ(23-24)، زستانی 2011.
45_عوسمان ڕێكەوت ، رۆژنامەگەری شاخ ، " نڤار " ، ژ(1) ، بەهاری 1998.
46_كاكەیی فەلەكەدین ، شۆڕشی گوڵان مۆمێك داگیرسا و پەردەی تاریكی دادڕی، "گوڵان "، "گۆڤار"، هەولێر، ژ(75) ، 1/6/1996.
47_كۆمەڵە ، خولییەكەم ، ژ(1-9 )، پایزی 1978- زستانی 1981 .
48_مەموزینی سەعید ، رۆلی چاپخانەی خەبات لە رۆژنامەوانی شاخدا ، مەتین ،"گۆڤار" ، ژ(101) ، 2000، دهۆك.
49_لە بڵاكراوەكانی ڕاگەیاندنی پارتیمان ، خەبات ، ژ" 549"، كانوونی دووەمی 1984.
50_ لەگەڵ چاپەمەنییەكانی پارتی دا ، "سەفین "، ژ(32) ، كانوونی دووەم 1986.
51 _هەندێ‌ تێبینی پێویست، "كۆمەڵە"، خولی سێیەم ، بەشی دووەم ، ژ( 8- 16)، تشرینییەكەمی 1985- نیسانی 1987.
- بە زمانی عەرەبی :
52_احمد على ، لمحة من كفاح الثارتى 1979-1989 حتى الانتفاضة التاريخية 1991، القسم الثانى والاخير، " خەبات"، العدد (795)، 25 / 8/1996
53_الشرارة الصحيفة المركزية للاتحاد الوطني الكردستاني، الدورة الاولى 1975-1978 ، اعداد: سلام يار احمد ولي ، تقديم : فريد اسسرد، من منشورات اكاديمية التوعية وتاَهيل الكوادر ، السليمانية، 2013.
54- "الشرارة"، العدد(1) ، تشرين الثانى 1975.
55_"الشرارة " ، العدد(1) ، السنة 11، كانوون الثانى 1985 .
56- سالم، جوهر نامق ، خةبات كانت الزاد والسلاح و كانت تعني كوردستان والشعلة التي تنير الدرب، "خەبات"، العدد (918)، 2 نيسانى ، 1999.
57_شاوەیس ڕۆژ نوری،"خةبات "، العدد "918 "، 2 نيسانى ، 1999.
58_زيبارى غازى ، تجربتي مع جريدة "خةبات" فى بدايات ثورة ايار المجيد خبات، "خەبات"، العدد (918)، 2 نيسان 1999.
59_ خەبات، العدد (528)، 20 ايلول 1976 .
60- قرەنیأحمد ، الصحافة الكوردية فى الجبل 1976-1990،"گولان العربى"، اربيل ،"المجلة"، العدد(23)، 25 نيسان، 1998.
- چاوپێكەوتنەكان.
61- دیدار لەگەڵ ئاسۆ كەریم ، ڕۆژی 7/ 1/ 2014، هەولێر.
62_ دیدار لەگەڵ كاوە مەحموود ، ڕۆژی 14/4/2014، هەولێر.
63_ دیدار لەگەڵ بەدران ئەحمەد حەبیب ، ڕۆژی20/2/2014، هەولێر.
64_ دیدار لەگەڵ تەحسین محەمەد خلیل (ابو دلشاد).24/12/2013 هەولێر
65_ دیدار لەگەڵ توفیق سەلیم ئاكرەیی ، 13/5/ 2014 ئاكرەی.
66_ دیدار لەگەڵ فەرید ئەسەسەرد ، ڕۆژی 28/1/2014 ، سلێمانی.
- پێگەی ئەلیكترۆنی :
67_ نادر دوغاتى ، ذكريات بیشمرگە في جبال كوردستان، الحلقة الخامس ،23/ 11/ 2006. kaniya-sipi.de/peshmergeh-doxati-1-9.pdf
68_ قاموس المصطلحات السياسية . www.almaany.comappendix.php.language=Arabic
69 _ قاموس اطلس الموسوعى انجليزى- عربى ، ط3، داراكلس للنشر، الشركة الدولية للطباعة الجيزة، 2005.
Published
2017-03-08
How to Cite
1.
Salh A, Hasan arazu. Central newspapers of the main parties in Kurdistan for the years (1975-1991) (ICP) (PDK) (PUK) as example. JAHS [Internet]. 8Mar.2017 [cited 2Dec.2020];21(1):97-10. Available from: https://zancojournals.su.edu.krd/index.php/JAHS/article/view/1339
Section
Articles