The phenomenon of captive from political parties in Southern Kurdistan between 1980 – 1988 namely (PDK) (PUK) and (PASOK)

  • Barzan Muhammad Ali Department of history - college of arts / salahaddin university-Erbil
  • Karwan Jawhar Mohammad Department of History, College of Art, University of Salahaddin-Erbil
Keywords: custody, political authorities, communication, memorandum, release

Abstract

The issue of custody among political parties in the south of Kurdistan has started in a harsh and complicated environment after 1980. This happened due to the (Iraqi- Iranian) war, to an extend that taking someone under custody from politicians, Iraqi soldiers or foreign experts has spread into the duties and activities of political parties and organizations in the south of Kurdistan. That happened especially after establishing multi-party system. This phenomenon, as a common activity, has spread into the agenda of political parties and organizations in the south of Kurdistan. Thus each party was doing this action through many various reasons. However, the press attack reason on Kurdish Freedom System and making a barrier by Iraqi government is a general reason for this issue. This is because they thought their uprising voice can be reached to the world through taking western civilians under custody. It is worth mentioning that this phenomenon has come to an end completely by the early upcoming of Anfal processes.

References

یەكەم - بەزمانی كوردی:
- رەباتی، ئاسی (1990)، هەڵوێستی یەكێتی و تاڵەبانی دەربارەی شۆڕشی كوردستانی باشوور، بەشی یەكەم، چاپی دووەم، سوێد .
- تەنیا، ئیسماعیل(2019)، حزبی سۆسیالیستی كوردستان كانوونی دووەمی 1976 – 1993 (هەڵكشان ... داكشان ... پەرتەوازە بوون)، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.
- تەیب، جەمال فەتحوڵڵا (2012)، بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كورد لە باشووری كوردستان (21/ 3/ 1975 – 28/ 11/ 1980)، چاپخانەی شەهاب، هەولێر.
- مەكداول، دەیڤد(2005)، مێژووی هاوچەرخی كورد، و: ئەبوبەكر خۆشناو، چاپی دووەم، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، هەولێر.
- فەقێ، زانا(2018)، پارتی سۆشیالیستی كورد – پاسۆك (1975 – 1991)، ب.ش .
- نێروەیی، عەلی تەتەر (2010)، سیاسەتی حكوومەتی عێراق لە كوردستان لە سایەی بەڵگەنامە فەرمییەكاندا 1975 – 1991، بەرگی یەكەم، چاپخانەی زانكۆی دهۆك، دهۆك .
- ..................................، (2008)، بزاڤی ڕزگاریخوازی كورد لە كوردستانی عێراق لە ساڵەكانی جەنگی عێراق و ئێران دا (1980 – 1988)، چاپخانەی حاجی هاشم، هەولێر.
- كۆچێرا، كریس (2002)، بزوتنەوەی نەتەوەی كورد و هەوڵی سەربەخۆیی، و: ئەكرەمی میهرداد، بەرگی یەكەم، سەنتەری چاپ و پەخشی تەما، سلێمانی .
- ڤەكۆلەران، كومەكا (2019)، سیاسەتا بەریتانیا ل هەمبەر كێشەیا كوردی، سەنتەری زاخۆ بۆ ڤەكۆلینێن كوردی .
- كوردستانی نوێ، نەوزاد عەلی ئەحمەد، كەمال، چاپخانەی پیرەمێرد، سلێمانی، 2015.
- سەپان، مەغدید( 2018) كۆسرەت ڕەسول (خەبات و ژیاننامە)، چاپخانەی هێڤی، هەولێر .
- ئەحمەد، نەوزاد عەلی (2018)، پشكۆیەك لە خۆڵەمێشدا، چاپی دووەم، چاپخانەی كارۆ، سلێمانی .
- هێڵتەرمان، یوست (2008)، كارێكی ژەهراوی ئەمەریكا و عێراق و گازبارانی هەڵەبجە، و: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق، چاپخانەی كۆمپانیای ئاوێنە، سلێمانی .

دووەم - بە زمانی عەرەبی:
- كوتشیرا، كریس (2014)، مسیرة الكرد الطویلة، ترجمة: دیانا حیب حرب، دار الفارابي_ بیروت_ لبنان، دار أراس_ أربیل _ أقلیم كردستان العراق .

سێیەم - یاداشت و بیرەوەری:
- نەجمەدین، پشكۆ (2019)، ئەزموون و یاد، كتێبی یەكەم، چاپی پێنجەم، چاپخانەی هەژار موكریانی .
- ..........................، (2019)، ئەزموون و یاد، كتێبی دووەم، چاپی پێنجەم، چاپخانەی هەژار موكریانی .
- ڕێباز، قەندیل بەغدای هەژاند، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر، 2017.
- حاجی مەمۆ، (2018)، ئەو رۆژ و شەوانەی لەبیرم ناچنەوە، زنجیرەی دووەم، ب.ش، كوردستان .
- محمود، عاصی حوسێن(2017)، بیرەوەری پێشمەرگەیەك، چاپخانەی ئاڤێستا، كەركوك .
- قادر، محمد ملا (2016)، ساڵێك لە شێخ وەسانان و یاداشتەكانی رۆژانی ئاوارەیی لە ئێران، چاپخانەی حاجی هاشم، هەولێر.
- چاوڕەش، مستەفا (2014)، یادەوەرییەكان، چاپخانەی سەردەم، سلێمانی .
- محمود، محمد حاجی(ب.س)، رۆژمێری پێشمەرگەیەك، بەرگی یەكەم، ب.ش.
- محمد حاجی محمود، رۆژمێری پێشمەرگەیەك، بەرگی دووەم، چاپخانەی تیشك، سلێمانی، 2001.
- ئەمین، نەوشیروان مستەفا (1997)، پەنجەكان یەكتری ئەشكێنن دیوی ناوەوەی روداوەكانی كوردستانی عیراق 1979 – 1983، بەرلین – ئەڵمانیا .
- كوێستانی، هەڤاڵ (2018)، ئەو ڕۆژانەی نیستیمان هی هەمووان بوو، چاپی دووەم، چاپخانەی كارۆ، سلێمانی .
چوارەم - ڕۆژنامە و گۆڤارەكان:
- أخبار كردستان، "ڕۆژنامە"، ع (61)، 10/ 3/ 1982.
- أخبار كردستان، "ڕۆژنامە"، ع (81)، 11/ أیار/ 1982.
- أخبار كردستان، "ڕۆژنامە"، ع (86)، 24/ 6/ 1982).
- خەبات (النضال)، "ڕۆژنامە" ژ: 549، كانوونی دووەم/ 1984.
- خەبات (النضال)، "ڕۆژنامە"، ع (550)، شوبات/ 1984).
- خەبات (النضال)، "ڕۆژنامە" ژ: 556 – 557، مارت و نیسان/1985).
- ئالای سوری كوردایەتی، "گۆڤار"، ژ (3)، نیسانی 1981.
- قادر رەشید (ئەبو شوان)، لە بیرەوەرییەكانی پێشمەرگایەتیمدا، بەسەرهاتی دڵتەزێنی دوو دیلی ئەڵمانی لە كەڕەژاڵ، هاڤیبوون "گۆڤار"، ژ (11)، 2002.

پێنجەم - بەرنامە تەلەفزیۆنییەكان:
- تەلەفزیۆنی ڕووداو، بەرنامەی پەنجەمۆر، چاوپێكەتن لەلایەن كاوە ئەمین لەگەڵ مولازم شوان، بەشی دووەم، 2017، www.youtube.com/watch?v=uU40texVf4M&feature=share// https
- تەلەفزیۆنی ڕووداو، بەرنامەی پەنجەمۆر، چاوپێكەتن لەلایەن كاوە ئەمین لەگەڵدارا حاجی ئیبراهیم چەرمەگا، بەشی دووەم، 22/2/2020.
- تەلەفزیۆنی ڕووداو، بەرنامەی پەنجەمۆر، چاوپێكەتن لەلایەن كاوە ئەمین لەگەڵ دارا حاجی ئیبراهیم چەرمەگا، بەشی یەكەم، 16/2/2020.

شەشەم - گفتوگۆ وچاوپێكەوتنەكانی توێژەر:
- لەگەڵ (مولازم شوان) لەرێگەی نامەی ئەلكتڕۆنی، 11/3/2020.
- لەگەڵ (د. جەرجیس حەسەن)، لە ڕێگەی پەیوەندی تەلەفۆنی، 5/4/ 2020.
- لەگەڵ (سدیق زاویتەیی)، لە ڕێگەی پەیوەندی تەلەفۆنی، 20/4/2020.
- لەگەڵ (نەوزاد عەلی ئەحمەد) لە ڕێگەی پەیوەندی تەلەفۆنی، 28/7/2020.
حەوتەم - نامەی زانكۆیی بڵاونەكراوە:
- محەمەد ،بەشدار عەبدولمەجید فەتاح (2016)، پارێزگای سلێمانی 1979 – 1988، نامەی ماستەر، زانكۆی سەلاحەددین، كۆلێژی ئاداب، هەولێر .
ئینسكلۆپیدیا:
- ئینسكلۆپیدیای یەكێتی نیشتمانی كوردستان،بەرگی یەكەم، چاپخانەی حمدی، سلێمانی، 2016.
Published
2021-06-16
How to Cite
1.
Ali B, Mohammad K. The phenomenon of captive from political parties in Southern Kurdistan between 1980 – 1988 namely (PDK) (PUK) and (PASOK). JAHS [Internet]. 16Jun.2021 [cited 29Jul.2021];25(3):37 -52. Available from: https://zancojournals.su.edu.krd/index.php/JAHS/article/view/3703
Section
Articles